به گزارش شبنم ها به نقل از پایگاه خبری زنان قم ، اشتغال زنان اگرچه با بحث های گوناگونی پیرامون سلامت خانواده و سلامت جسمی و روحی زنان روبه رو است اما گرایش های گوناگونی حول محور اشتغال زنان وجود دارد.

استفاده ابزاری از زن و ظرافت‌های ذاتی او، همواره یکی از مسائل چالش‌برانگیز، به‌ویژه در موضوع تبلیغات بوده است. سؤالی که مطرح می‌شود و ایده پردازان برای تهیه و تولید تبلیغات، به‌خصوص از نوع تلویزیونی آن، می‌بایست پاسخ دهند این است که دلیل استفاده از زن در تبلیغات تلویزیونی چیست؟
انتقاد به حضور زنان و ایجاد شائبه استفاده ابزاری از آنان در تبلیغات، زمانی اتفاق می‌افتد که زن بی‌دلیل و بر اساس انگیزه‌های خاص در تبلیغات حضور داشته باشد.

به‌طورکلی می‌توان از دو منظر، به موضوع حضور زنان در تبلیغات تلویزیونی پرداخت:
1- انتقاد اولی که مطرح می‌شود این است که چرا در تبلیغات کالا یا خدماتی که ارتباطی خاصی با زن ندارد، از زن استفاده می‌شود؟ وقتی ماشین لباس‌شویی یا یخچال و در کل وسایل آشپزخانه تبلیغ می‌شود حضور زن در تیزر تبلیغاتی تلویزیونی، امری معمول و طبیعی است. اما انتقاد مربوط به زمانی است که کالا یا خدماتی که تبلیغ می‌شود ارتباط خاصی به زن ندارد ولی زنان در این‌گونه از تبلیغات، حضوری پررنگ دارند. مثلاً، هنگامی‌که در تبلیغات مربوط به بانک‌ها، حضور زن را به‌صورتی غیر متعادل می‌بینید که به ایفای نقش می‌پردازد، این سؤال ایجاد می‌شود که چه دلیلی برای این حضور وجود دارد؟

2- از منظری دیگر، نحوه ظهور و بروز زن در تبلیغات، موضوعی است که نمی‌توان از آن چشم‌پوشی کرد. وقتی در تبلیغ محصولی مانند برنج، تصویری بسته از چهره زن - که به‌ مدد آرایش، زیبا شده - نمایش داده می‌شود، چه هدف و منظوری پشت آن است؟ یا مثلاً در موارد دیگر، هنگامی که پوشش زن و رنگ‌آمیزی لباس او در تبلیغات به‌گونه‌ای است که بیش از آنکه ذهن مخاطب را به محصولی که تبلیغ می‌شود جذب کند، مجذوب خود می‌سازد، دلیلش چیست؟
همان‌گونه که عنوان شد، سازمان صداوسیما، به‌منظور جبران کسری مالی و بودجه‌ای خود، زمان تبلیغات را افزایش داده است. حال سؤال این است که این سازمان تا چه اندازه پایبند به رعایت اصول اسلامی و قوانین و مقررات کشور در ارتباط با حضور زنان در تبلیغات تلویزیونی است؟

قانون چه می‌گوید؟

به‌منظور بررسی این موضوع بهتر است به قانون، ضوابط و مقررات مرتبط با این حوزه مراجعه کرد تا چارچوب کلی حضور زنان در تبلیغات تلویزیونی نمایان گردد.

مجموعه ضوابط تولید آگهی‌های رادیویی و تلویزیونی

اداره کل بازرگانی صداوسیما، دستورالعمل و مجموعه ضوابطی را به‌منظور تولید آگهی‌های رادیویی و تلویزیونی در اختیار سازندگان و سفارش‌دهندگان آگهی‌ها قرار داده است. این دستورالعمل کلیه شبکه‌های رادیویی و تلویزیونی را به رعایت آن ملزم می‌کند.
دستورالعمل مذکور 81 اصل را برای تهیه و تولید آگهی‌های بازرگانی برمی‌شمرد که می‌بایست از جانب سازندگان و سفارش‌دهندگان آگهی‌ها رعایت شود که از این میان، 6 اصل به‌صورت مستقیم و 3 اصل به‌طور غیرمستقیم به آداب حضور زن در تیزرهای تبلیغاتی می‌پردازد. اما در این یادداشت به فراخور ارتباط، به چهار اصل اشاره می‌شود.
در اصل 28، به‌طورکلی به پوشش و آرایش افراد حاضر در آگهی‌ها اشاره می‌کند و بیان می‌دارد: " پوشش و آرایش شخصیت‌های مورداستفاده در آگهی باید متناسب با عرف جامعه بوده و با موقعیت سنی و اجتماعی آن‌ها متناسب باشد."
همچنین در اصل 56، از جایگاه والا و ارزشمند زن در نظام مقدس اسلامی سخن به میان آمده است و در خصوص حضور خانم‌ها در آگهی‌های رادیو تلویزیونی بیان می‌شود: " استفاده از حضور خانم‌ها در آگهی‌های رادیو تلویزیونی مستلزم اعمال دقت‌های خاصی می‌باشد و باید جایگاه زن مسلمان و شئون او مدنظر باشد."
 در ادامه دستورالعمل مذکور در اصول 57 و 58 به‌صورت جزئی‌تر به حضور زن در آگهی‌ها می‌پردازد. در اصل 57 آمده است: " حضور خانم‌ها و دخترخانم‌ها در آگهی‌های رادیو تلویزیونی در صورت اقتضاء موضوع مورد آگهی، بدون آرایش و با رعایت کامل حجاب اسلامی امکان‌پذیر است." لذا مبتنی بر این اصل، سازندگان و سفارش‌دهندگان آگهی‌ها این اجازه را ندارند که بی‌دلیل و صرفاً برای بهره بردن از زیبایی‌ها و جذابیت زن، محصولات و خدمات خود را تبلیغ کنند. این موضوع در اصل بعدی، برجسته‌تر مطرح می‌شود به‌گونه‌ای که حضور زن در آگهی‌هایی که تناسبی با نقش وی نداشته باشد مجاز نمی‌داند. در این اصل یعنی اصل 58، آمده است: " حضور خانم‌ها در آگهی‌هایی که وضعیت کالا و مصارف آن با نقش خانم‌ها بستگی نداشته باشد مجاز نیست."

سخن پایانی

اگر بخواهیم با خط کش ِ دستورالعمل اداره کل بازرگانی سازمان صداوسیما، آگهی‌های تلویزیون را بررسی کنیم، متأسفانه برخی از تبلیغات بازرگانی پخش‌شده از رسانه ملی، از اصول مطرح‌شده در این دستورالعمل تخطی کرده و می‌توان مصداق‌های متعدد و مکرر آن را به‌ویژه در تیزرهای تبلیغات محصولات خوراکی، مشاهده کرد. برای مثال در تبلیغ یکی از برندهای پرشمار برنج – که هروز بیشتر از دیروز! - ، نحوه بازنمایی زن ِخانواده به‌گونه‌ای است که مخاطب، آشکارا، برجسته‌سازی زیبایی زن را مشاهده می‌کند. یا در مثال دیگر که مربوط به تبلیغ افتتاح حساب در یکی از بانک‌ها بود، بازیگر خانم در این تیزر تبلیغاتی، از آرایش برجسته‌ای برای حضور در این آگهی استفاده کرده بود و نحوه نمایش زن در این آگهی نیز با نمای نزدیک از چهره وی، قابل‌تأمل بود.
بی‌تردید سازمان صداوسیما نیازمند بودجه مناسب برای فعالیت‌های خود به‌منظور دارایی از عملکرد شایسته است که بخشی از آن، از طریق تبلیغات بازرگانی به‌دست می‌آید. اما وقتی تعادل از میان می‌رود و سهم درآمدزاییِ تبلیغات، بالا می‌رود، مشکلات و آسیب‌های این روش، نمایان می‌شود که بی‌مبالاتی در زمینه نمایش حضور زن در آگهی‌ها یکی از آن‌هاست. البته ذکر این نکته ضروری است که سازمان صداوسیما در مقایسه با کارتل‌های رسانه‌ای دنیا که از هیچ راهی برای رسیدن به سود حداکثر دریغ نمی‌کنند و در تیزرهای تبلیغاتی خود به‌صورت گل‌درشت از جنبه ابزاری و جنسی زن بهره می‌برند، بسیار عملکرد بهتر و مناسب‌تری داشته است. اما این نگاه حداقلی نباید مسئولان و دست‌اندرکاران رسانه ملی را در انجام وظیفه خود برای تبدیل سازمان صداوسیما به رسانه تراز انقلاب اسلامی غافل سازد. لذا اهمیت راهبرد اقتصاد مقاومتی بیش ‌از پیش نمایان می‌شود، زیرا در صورتی‌که ساختار مالی و بودجه‌ای سازمان، منعطف و مستحکم باشد و از شیوه‌های متنوع برای کسب درآمد بهره برد، مسائل و مشکلاتی که در این چند سال به خاطر شدت یافتن تحریم‌ها، گریبان گیر سازمان شده است، پیش نمی‌آید.

مشرق

به گزارش شبنم ها، وقتی از لبه‌ی پشت بام ده متری با ترس به پایین نگاه کنی متوجه می‌شوی سقوط از ارتفاع چهار هزار متری چقدر ترسناک است، آن هم برای یک دختر. اما فاطمه اکرمیِ بیست و سه ساله که از روز اول سر نترسی داشته، یک روز تصمیم می‌گرد سقوط آزاد را تجربه کند و کم‌تر از دو ماه بعد از هواپیمای اوج گرفته به بیرون می‌پرد.

Sky Dive یا به قول خودمان سقوط آزاد، ورزشی است که این روزها طرفداران زیادی در دنیا پیدا کرده ولی برای ما کم‌تر شناخته شده است. ورزشکاران این رشته سوار هواپیما می‌شوند و در ارتفاع مورد نظر خودشان را به بیرون پرتاب می‌کنند و با سرعت به سمت زمین شیرجه می‌روند تا حس پرواز مانند یک عقاب را تجربه کنند. فاطمه اکرمی هم یکی از همین ورزشکاران است که از پنج سالگی ژیمناستیک کار می­کند. به عقیده­ نزدیکانش هیچ اخلاق و رفتار دخترانه‌ای ندارد و دستش به پختن تخم مرغ هم نمی­رود چه برسد به پهن کردن سفره قلم کار ایرانی؛ ولی تا دلتان بخواهد از در و دیوار راست بالا می­رود و آتش می­سوزاند. بانجی جامپینگ برای فاطمه در حد شوخی است و برای ایجاد هیجان فقط باید از ارتفاع چهار هزار متری سقوط کند تا آدرنالین در خونش به جریان بیفتد.

به مامان گفتم بپرم؟ گفت بپر

شاد و سرزنده است و برای اینکه بتواند مدام تحرک داشته باشد روی مبل نمی‌نشیند. از بچگی ژیمناستیک و بعدها پارکور کار می‌کند و فرم شکستگی‌های بینی‌اش شاهد این مدعا است. وقتی چیزی در سرش بیفتد باید شکل واقعیت بپذیرد. سقوط آزادش هم همین‌طور بوده است.  «از وقتی بچه بودم با خودم می­گفتم این­ها چجوری تو آسمان پرواز می­کنند؟ ولی هیچ­وقت فکر نمی­کردم خودم هم این­کار را بکنم. یک روز به مادرم گفتم من برم بپرم؟ گفت برو. خودم اصلا مطمئن نبودم و مادرم اصرار کرد بروم و یک ماه بعد زنگ زدم  و برای دو هفته بعد رزرو کردم. به یکی از دوستانم در دبی گفتم که من را حضوری ثبت نام کند و به من گفت نیازی نیست برو با خیال راحت بپر. روز اول رسیدم به محل به من گفتند اسمت در لیست نیست، عزا گرفته بودم که شانسم زد و یک نفر کنسل کرد و توانستم شرکت کنم مرداد 91 اولین دوره­ی اسکای دایو را دیدم. یک پکیج aff است که شامل هشت پرش و آموزش­های تئوری است که دو هفته زمان می­برد و هر پرش آزمونی دارد که اگر قبول نشوی باید انقدر تکرار کنی که تا از مربی نمره قبولی بگیری. زمانی که من داشتم به اندازه پرش­ هایم بود و اگر تکرار میخوردم با مشکل مواجه می­ شدم.»

کار به همین سادگی‌ها هم نیست و باید دوره‌های سخت و طاقت فرسایی را طی کنی تا آمادگی سقوط آزاد را داشته باشی. «بعد از ظهر روز اول کلاس­های تئوری و تونل باد شروع شد. هیچکدام از مربی­ها عرب نبودند مربیان من یکی ژاپنی و دیگری انگلیسی بود. 5 صبح روز بعد برای اولین پرش آماده شدیم. ابتدا دو ساعت کار زمینی آموزش کار با چتر داشتیم. من تا پیش از آن به چتر دست هم نزده بودم و هیچ تجربه­ای نداشتم. پروسه ی کار با چتر واقعا پیچیده است و سقوط از کار با چتر خیلی ساده­تر است. بعد خطرهای احتمالی را توضیح دادند و به سراغ تونل باد رفتیم که شبیه ساز سقوط در یک فضای بسته ی دو در دو است. در هوا معلق می­شوی و بر حسب وزن، فشار باد را تنظیم می­کند. در این مرحله باید حالت قرار گرفتن بدن در هنگام سقوط را به درستی انجام دهیم.»

چتر را نکشی هم نمی‌میری

همه چیز این ورزش به شرایط جوی بستگی دارد و اگر کمی هوا خراب شود همه چیز کنسل می­ شود و دیگر خبری از سقوط هیجان‌انگیز نیست. «هواپیما که بلند می­شود چراغ قرمز است و باید درها بسته باشند، به محل مورد نظر که نزدیک می­شود چراغ زرد می­شود و درها هواپیما را باز می­کنند و وقتی سبز می­شود هرکس باید به فاصله 5 ثانیه بپرد. یکی از مشکلاتی که پیش می­آید این است که اگر به موقع نپری چون هواپیما در حال حرکت است نمی­توانی در محل مقرر فرود بیایی. از لحظه جدا شدن از هواپیما تا لحظه­ کشیدن چتر بین 50 تا 60 ثانیه طول می­کشد کسانی که تازه کارند باید زودتر چتر را بکشند. بعد هم به زمین که می­ رسی باید بدوی تا کاملا بایستی.»

سقوط آزاد کار بسیار دقیق و حساسی است و باید تمام مراحل را با تمرکز بالا انجام بدهی و  خیلی فرصت این را نداری که غرق لذت بشوی. «در هنگام پرش اول و دوم از هواپیما دو مربی از لحظه­ سقوط گوشه لباست را می­گیرند. از پرش سوم همراه تو از هواپیما جدا می­شوند ولی اگر بتوانی تعادلت را حفظ کنی رهایت می­کنند تا چتر نجات را بکشی. برای گرفتن گواهی اسکای دایو باید مراحل را یک به یک طی کنی و مربی امضا کند. 25 مرحله دارد که 19 تای آن مشخص و برنامه ریزی شده است که اگر به خوبی پشت سر بگذاری شش مرحله پرش آزاد خواهی داشت. مهم­ترین بخش اسکای دایو کشیدن چتر نجات است. اگر کسی سه مرحله کشیدن چتر را به خوبی انجام دهد نمره قبولی می‌گیرد. اول اینکه کلا چتر را بکشد دوم حفظ تعادل چتر است و سومین مرحله با استیل کشیدن چتر است. اگر کسی به هر دلیلی در هنگام سقوط چتر را نکشد سیستمی تعبیه شده است که با رسیدن به ارتفاعی خاص به صورت خودکار کوله­ی پشت را منفجر می­کند تا چتر اول و دوم همزمان به بیرون پرتاب شوند. در بدترین شرایط شکستگی دست و پا انتظار سقوط کننده را می ­کشد ولی مطمئنا زنده می­ ماند.»

باید خودت را رها کنی

بر خلاف تصور که چهار هزار متر خیلی زیاد است ولی بعد از سقوط خیلی طول نمی‌کشد که پایت روی زمین سفت شود. «با اینکه چهار هزار متر ارتفاع زیادی است ولی اصلا فکر نمی­کنی به این زودی برسی. اولین باری که پریدم یک لحظه دلم فرو ریخت. بعد که جدا شدم فکر می­کردم خیلی فرصت دارم دیدم مربی به من اشاره می­کند. چون صدا نمی­رسد با حرکات دست (هند سیگنال) صحبت می کنیم. مربی چند بار با انگشت اشاره کرد که چترت را بکش و من می­گفتم وقت دارم هنوز. یک ارتفاع سنج روی دستمان است نگاه کردم دیدم با سرعت دیوانه واری می­چرخد، به سرعت چترم را کشیدم. در هنگام سقوط پا خم است و بدن قوس دارد و با شکم سقوط می­کنی. اگر بخواهی به سمت جلو حرکت کنی باید دست­های کمی به سمت جلو بیاوری و پاهایت را صاف کنی، چون سطح مقطع بیشتر می­شود در راستای افق حرکت می­کنی. در آخرین پرشم به من گفتند تا ده بشمار به سمت جلو برو بعد 180 درجه بچرخ، تا ده بشمار برگرد به جای اول. من به آرامی پاهایم را صاف کردم ولی بر خلاف تصورم با سرعت خیلی وحشتناکی به سمت جلو حرکت کردم. انگلیسی و فارسی را قاطی کرده بودم و به قدری مغزم هنگ کرده بود که مدام می­شمردم «هزار، دوهزار» و بیشتر از آن را به خاطر نمی­آوردم. یک آن به خودم آمدم دیدم هشت ثانیه است هزار و دوهزار را می­شمارم و موقع چرخیدن رسیده است. به خوبی به من توضیح نداده بودند که به خاطر فشار باد و سرعت سقوط باید تمام مراحل را به آرامی انجام دهی.هنگام اجرای حرکت، کمی آرنج­هایم را به سمت داخل آوردم و تمام کنترلم را از دست دادم، مدام بین دو حالت گردش می­کردم و سرگیجه­ بدی گرفته بودم، آخر سر خسته شدم و خودم را رها کردم.»

امنیتِ سقوط بسیار بالا است ولی ...

فاطمه خطر پرش از ارتفاغ کم یا بیس‌جامپ را بیشتر از اسکای دایو می‌داند ولی همه تصور می‌کنند چون ارتفاع اولی بیشتر است پس خطرناک‌تر هم هست.  « نظر دوستان خیلی منفی است همه می­گویند چهار هزار متر را چگونه می­پری؟ در صورتی که بیس جامپ خیلی خطرناک­تر از اسکای دایو است. اسکای دایو بسیار کنترل شده و امن است و من تنها یک مورد آسیب دیدگی دیدم که مربی به همراه شاگرد پرید، شاگرد کنترل خود را از دست داد و شروع به چرخیدن کرد. با سرعت سیصد کیلومتر در ساعت در حال چرخش سقوط می­کرد. پای شاگرد به گردن مربی برخورد می­کند و مربی همان جا قطع نخاع ­شد. برای خودم هم اتفاقات ترسناک افتاده است. یک­بار که در حال فرود با  چتر نجات بودم در ارتفاع دویست-سیصد متری زمین، سه تا عقاب در زیر پایم دیدم و شروع کردم به جیغ زدن چرا که اگر پنجه عقاب به چتر من می ­خورد چتر نخ­کش می­شد و کلا سقوط می­کردم چون ارتفاع کم بود نمی­شد و از چتر دوم هم استفاده کرد و مرگ و زندگی من در پنجه­ های سه عقاب بود. به نزدیکی­شان که رسیدم خیلی ساده از کنارم رد شدند و نفس راحتی کشیدم. به زمین که رسیدم مادرم گفت عقاب­ها رو دیدی چقدر قشنگ بودند؟ و من جیغ می­زدم که من داشتم سکته می­کردم از ترس کجا قشنگ بودند؟» دلش برای پریدن لک زده ولی حیف که این لذت متفاوت هزینه‌های متفاوتی را هم به دنبال دارد.  «با شرایط ارز موجود نمی­توانم بپرم. این بیست و چهارمین پرش نزدیک به بیست میلیون برایم تمام شد ولی الان بیش از سی-چهل میلیون هزینه دارد.»

الف

عدم رعایت حقوق زنان، پافشاری و اصرار بر طرح موضوع حضور زنان در ورزشگاه‌ها و پرداختن به ازدواج سفید، دلیل توقیف این نشریه بوده است.

شهلا شرکت، صاحب امتیاز نشریه «زنان» بوده است که 28 بهمن 86 این نشریه لغو مجوز شد و در پی درخواست دیگری در اردیبهشت 87 از سوی مدیرمسئول، هیأت نظارت بر مطبوعات 18 آذر 92 با انتشار دومین نشریه شرکت، با عنوان «زنان امروز» موافقت کرد.